Việc Việt Nam chính thức thành lập Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn cho thấy một bước chuyển quan trọng trong chiến lược phát triển ngành công nghiệp công nghệ cao. Thay vì chỉ thu hút đầu tư ở một số công đoạn riêng lẻ, nhà nước đang từng bước xây dựng nền tảng hạ tầng, cơ chế hỗ trợ và nguồn nhân lực để hình thành hệ sinh thái bán dẫn tương đối hoàn chỉnh. Trong tiến trình này, đào tạo đại học, đặc biệt là các chương trình có yếu tố quốc tế, được xác định là một mắt xích quan trọng.
Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn tạo nền tảng cho hệ sinh thái bán dẫn
Theo quyết định của Bộ Khoa học và Công nghệ, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn có tên giao dịch quốc tế là Vietnam National Multi-Project Wafer Coordination Center (VNMPW/CC), trực thuộc Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin (Bộ Khoa học và Công nghệ). Trung tâm được thành lập nhằm giải quyết một trong những điểm nghẽn lớn của ngành bán dẫn trong nước, đó là thiếu hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ cho giai đoạn sản xuất thử nghiệm, khâu then chốt trước khi sản phẩm chip được đưa vào ứng dụng và thương mại hóa.
Trung tâm có nhiệm vụ cung cấp các công cụ và dịch vụ thiết yếu cho hoạt động thiết kế và sản xuất thử chip bán dẫn, bao gồm quyền sử dụng phần mềm thiết kế chuyên dụng EDA, chia sẻ thư viện thiết kế chip, hỗ trợ kỹ thuật trong quá trình thiết kế, kiểm tra kỹ thuật và tổ chức sản xuất thử. Đồng thời, Trung tâm đóng vai trò kết nối với các nhà máy chế tạo, đóng gói, kiểm thử và các đối tác công nghệ, tạo nên sự phối hợp đồng bộ giữa các khâu trong chuỗi giá trị sản xuất thử chip.
Không chỉ dừng lại ở hỗ trợ kỹ thuật, Trung tâm còn tham gia đào tạo và phát triển nguồn nhân lực thông qua các hoạt động đào tạo, thực hành và hỗ trợ các trường đại học trong công tác giảng dạy, nghiên cứu thiết kế chip. Việc hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, đo kiểm, đánh giá hiệu suất chip sau sản xuất thử và thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm cũng là những nhiệm vụ quan trọng, hướng tới mục tiêu dài hạn là xây dựng hệ sinh thái bán dẫn bền vững tại Việt Nam.
Định hướng của nhà nước và yêu cầu mới đối với đào tạo nhân lực bán dẫn
Sự ra đời của Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn phản ánh rõ định hướng của nhà nước trong việc xác định bán dẫn là công nghệ chiến lược. Ngành này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hiện nay, Việt Nam đã thu hút hơn 170 dự án đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực bán dẫn với tổng vốn đăng ký gần 11,6 tỷ USD, tập trung chủ yếu ở các khâu thiết kế chip và đóng gói, kiểm thử. Sự hiện diện ngày càng rõ nét của các tập đoàn công nghệ lớn cho thấy nhu cầu về nguồn nhân lực bán dẫn chất lượng cao sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới.
Trong Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, tầm nhìn 2050, yếu tố con người được coi là một trong những trụ cột quan trọng. Công nghiệp bán dẫn đòi hỏi đội ngũ kỹ sư nắm vững kiến thức kỹ thuật, kinh nghiệm làm việc trong môi trường quốc tế, tiếp cận chuẩn mực công nghệ cao và thích ứng nhanh với sự thay đổi của ngành.
Việc đầu tư cho hạ tầng dùng chung như Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn ngoài phục vụ doanh nghiệp còn tạo điều kiện để đào tạo đại học gắn chặt hơn với thực tiễn phát triển của ngành.
Từ chính sách quốc gia đến lựa chọn học tập gắn với “thủ phủ” bán dẫn Đài Loan
Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển ngành bán dẫn với trọng tâm là xây dựng hạ tầng dùng chung và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, việc lựa chọn môi trường đào tạo phù hợp trở thành yếu tố then chốt đối với học sinh và phụ huynh. Bên cạnh các chương trình đào tạo trong nước, những chương trình đại học có yếu tố quốc tế, gắn với các trung tâm bán dẫn hàng đầu khu vực, được xem là hướng đi giúp người học tiếp cận sớm với chuẩn mực và quy trình của ngành công nghiệp toàn cầu.
Asia University Vietnam là chương trình liên kết quốc tế đào tạo trình độ đại học đang triển khai tuyển sinh ngành Công nghệ bán dẫn. Chương trình được xây dựng trên nền tảng chuẩn đào tạo và hệ thống quản lý chất lượng của Asia University, Đài Loan (Trung Quốc) – nơi được xem là một trong những trung tâm đào tạo và nghiên cứu gắn chặt với hệ sinh thái bán dẫn của khu vực. Asia University hiện nằm trong nhóm Top 401–500 trường đại học tốt nhất thế giới theo bảng xếp hạng Times Higher Education năm 2026, đồng thời được ghi nhận ở các bảng xếp hạng quốc tế về khoa học máy tính và nhóm đại học trẻ.
Từ góc nhìn chính sách, việc Việt Nam đầu tư xây dựng Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn cho thấy nhu cầu ngày càng rõ nét về đội ngũ kỹ sư có khả năng tham gia trực tiếp vào các khâu thiết kế, sản xuất thử và hoàn thiện sản phẩm chip. Trong bối cảnh đó, các chương trình đào tạo đại học gắn với môi trường bán dẫn phát triển như Đài Loan giúp sinh viên sớm tiếp cận quy trình, tiêu chuẩn và thực tiễn của ngành, qua đó rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu nhân lực.
Sự kết nối giữa chiến lược phát triển quốc gia, hạ tầng hỗ trợ sản xuất thử và các chương trình đào tạo đại học quốc tế cho thấy một thông điệp rõ ràng: đầu tư cho giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực bán dẫn ngay từ hôm nay chính là nền tảng để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu trong giai đoạn phát triển tiếp theo.
