Từ những cuộc trò chuyện trong gia đình khi đứng trước lựa chọn ngành học, Phạm Tiến Nam – học sinh lớp 12 Trường THPT Uông Bí (Quảng Ninh) dần xác định cho mình hướng đi với ngành Trí tuệ nhân tạo. Em là chủ nhân học bổng Asia Change Maker năm 2026 của Asia University Vietnam, học bổng dành cho học sinh có thành tích học tập tốt và định hướng phát triển rõ ràng.
Xác định ngành học dựa trên bối cảnh quê hương
Quyết định theo đuổi ngành Trí tuệ nhân tạo (AI) của Phạm Tiến Nam bắt nguồn từ những quan sát rất cụ thể tại quê hương Quảng Ninh. Lớn lên ở địa phương có ngành khai thác mỏ phát triển, nam sinh sớm nhận thấy những rủi ro nghề nghiệp và điều kiện lao động nặng nhọc mà nhiều người phải đối mặt hằng ngày.
Chính từ bối cảnh ấy, trong giai đoạn cân nhắc các lựa chọn sau THPT, Nam dần hình thành suy nghĩ về việc chọn một ngành học có thể gắn với thực tế và mang lại giá trị lâu dài. Sự ủng hộ từ gia đình giúp em thêm vững tâm theo đuổi hướng đi phù hợp với suy nghĩ và mục tiêu của bản thân.
“Bố từng nhắc em rằng, con đường càng dài thì thử thách càng nhiều. Nhưng nếu biết mình đang đi vì điều gì, con sẽ không lạc hướng. Đừng chọn việc dễ, hãy chọn việc đúng”, Nam nhớ lại.
Từ những trải nghiệm và quan sát tại quê hương, Nam hình thành mong muốn ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào việc hỗ trợ và từng bước thay thế con người trong các môi trường lao động tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là hầm mỏ và những khu vực có yếu tố độc hại. Với em, học công nghệ không tách rời nơi mình sinh ra, mà gắn liền với mục tiêu quay trở lại đóng góp cho cộng đồng địa phương.
Hành trình chinh phục học bổng từ những trải nghiệm gần gũi
Phạm Tiến Nam đến với công nghệ từ những trải nghiệm rất quen thuộc trong đời sống hằng ngày. Không bắt đầu bằng các khóa học chuyên sâu, em tự mày mò sửa lỗi phần mềm, tối ưu máy tính và xử lý những trục trặc kỹ thuật đơn giản. Quá trình ấy giúp Nam hình thành thói quen học tập dựa trên việc quan sát vấn đề, đặt câu hỏi và tìm cách giải quyết từ thực tế.
Khi chuẩn bị hồ sơ học bổng, Nam không tránh khỏi áp lực khi nhìn sang những bạn có điều kiện học tập tốt hơn hoặc sở hữu nhiều dự án nổi bật. Có thời điểm, em chủ động điều chỉnh kỳ vọng để giữ tâm lý ổn định. Tuy nhiên, việc nhìn lại điểm xuất phát của bản thân giúp Nam nhận ra giá trị riêng của mình: một định hướng học tập được hình thành từ nhu cầu thực tiễn, thay vì chạy theo thành tích hay trào lưu.
“Em quan tâm nhiều hơn đến việc mình học được gì và có thể ứng dụng kiến thức đó vào đâu”, Nam chia sẻ. Cách tiếp cận này giúp em chủ động xây dựng lộ trình học tập phù hợp và chuẩn bị cho giai đoạn đại học một cách rõ ràng hơn.
Theo nam sinh, học bổng Asia Change Maker là sự ghi nhận cho quá trình học tập nghiêm túc và những nỗ lực tích lũy trong suốt những năm phổ thông. Đồng thời, đây cũng là dấu mốc nhắc nhở em về trách nhiệm tiếp tục giữ vững tinh thần học tập và kiên trì theo đuổi mục tiêu đã lựa chọn.
Chọn môi trường học để hiện thực hóa hành trình “đi để trở về”
Sau khi nhận học bổng, Phạm Tiến Nam điều chỉnh kế hoạch học tập theo hướng dài hạn. Bên cạnh chương trình học chính khóa, em chú trọng trau dồi ngoại ngữ, kỹ năng mềm và tìm hiểu các ứng dụng của trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực sản xuất và công nghiệp.
Lý giải việc lựa chọn Asia University Vietnam, nam sinh cho biết, em ưu tiên môi trường đào tạo gắn với thực hành và giải quyết vấn đề thực tế. Với em, kiến thức chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đưa vào ứng dụng cụ thể. Cơ hội học tập và nghiên cứu tại Đài Loan (Trung Quốc) trong quá trình học sẽ giúp em mở rộng góc nhìn và tiếp cận các mô hình công nghệ tiên tiến.
Trong định hướng sắp tới, Nam mong muốn tham gia các nhóm học tập và nghiên cứu liên quan đến trí tuệ nhân tạo ngay từ những năm đầu đại học. Xa hơn, em đặt mục tiêu đủ năng lực để triển khai các giải pháp công nghệ phục vụ môi trường lao động và cộng đồng tại quê hương Quảng Ninh.
Câu chuyện của Phạm Tiến Nam cho thấy, từ những trải nghiệm rất gần với đời sống, cùng sự đồng hành của gia đình và một môi trường học tập phù hợp, người trẻ có thể hình thành lựa chọn ngành nghề gắn với trách nhiệm xã hội. Với học bổng Asia Change Maker, Nam bước vào hành trình học tập mới với một mục tiêu rõ ràng: học để quay trở về, mang tri thức và công nghệ đóng góp cho quê hương nơi em đã lớn lên.
