Gần một tháng sau khi bắt đầu hành trình đại học, nhiều tân sinh viên Asia University Program dần nhận ra rằng cách học ở bậc đại học có không ít khác biệt so với những gì từng quen thuộc ở phổ thông.
Một ngày không có tiết trên lớp chưa chắc là một ngày “được nghỉ”. Tài liệu môn học không chỉ nằm trong giáo trình in. Kiến thức chuyên ngành cũng không được để dành đến những năm cuối, trong khi những trải nghiệm thực tế có thể xuất hiện ngay trong quá trình học thay vì chờ đến khi hoàn thành lý thuyết.
Đằng sau những khác biệt ban đầu ấy là cách Asia University Program tổ chức trải nghiệm học tập theo hướng tăng dần tính chủ động của người học, đồng thời chuẩn bị nền tảng cho hành trình 2+2 tại Việt Nam và Đài Loan (Trung Quốc).
Không có tiết không đồng nghĩa với “được nghỉ”
Một trong những thay đổi dễ nhận thấy khi bước vào đại học nằm ngay ở thời khóa biểu.
Thay vì lịch học được xếp kín như ở phổ thông, các học phần chuyên ngành tại Asia University Program được bố trí theo từng học kỳ và khối lượng môn học thực tế. Thông thường, sinh viên có khoảng 3–4 buổi học chuyên ngành mỗi tuần. Nhưng khoảng thời gian còn lại không đơn thuần là “giờ trống”.
Sinh viên cần tự phân bổ thời gian để ôn tập, đọc tài liệu, hoàn thành bài tập và dự án, chuẩn bị cho buổi học tiếp theo hoặc tham gia các hoạt động học thuật, trải nghiệm doanh nghiệp và phát triển kỹ năng. Sự thay đổi tưởng như chỉ nằm ở cách xếp lịch thực chất đặt ra một yêu cầu lớn hơn: người học phải tự quản lý tiến độ của chính mình.
Nếu ở phổ thông, phần lớn thời gian học đã được chia sẵn theo từng tiết, thì ở đại học, sinh viên phải biết xác định việc nào cần ưu tiên, một dự án cần bắt đầu từ khi nào hay cần dành bao nhiêu thời gian để tự tìm hiểu một vấn đề trước khi lên lớp.
Đây cũng là một trong những bước đầu giúp sinh viên hình thành tính chủ động và khả năng quản lý thời gian trước khi bước vào những giai đoạn học tập có yêu cầu cao hơn.
Từ “ôm giáo trình” đến chủ động khai thác học liệu số
Một thay đổi khác nằm ở cách sinh viên tiếp cận tài liệu học tập. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào một cuốn giáo trình cố định, sinh viên Asia University Program có thể tiếp cận nhiều học liệu thông qua Canvas. Bài giảng, bài tập, tài liệu môn học và các nguồn tham khảo được tập trung trên nền tảng để người học có thể truy cập và theo dõi trong quá trình học.
Điều này khiến việc học không còn dừng ở câu hỏi “thầy cô giao trang nào để đọc”. Khi có nhiều nguồn thông tin hơn, sinh viên đồng thời phải học cách xác định mình cần tìm gì, lựa chọn tài liệu nào phù hợp và khai thác thông tin ra sao để phục vụ cho một bài tập, dự án hoặc vấn đề cụ thể.
Từ việc được cung cấp kiến thức, vai trò của người học vì thế dần chuyển sang chủ động tìm kiếm, chọn lọc và sử dụng kiến thức. Đây cũng là kỹ năng cần được rèn luyện liên tục trong môi trường đại học, đặc biệt khi lượng thông tin mà người học có thể tiếp cận ngày càng lớn và các công cụ công nghệ, AI ngày càng tham gia sâu vào quá trình học tập.
Tiếp cận với kiến thức chuyên ngành ngay từ năm nhất
“Bao giờ mới được học những môn thực sự liên quan đến ngành?” là băn khoăn khá phổ biến của sinh viên năm nhất.
Tại Asia University Program, sinh viên được làm quen với các học phần gắn với lĩnh vực lựa chọn ngay từ giai đoạn đầu của chương trình. Với bốn ngành Công nghệ bán dẫn, Trí tuệ nhân tạo, Quản trị kinh doanh và Tài chính, quá trình học được xây dựng để người học từng bước hiểu rõ hơn đặc thù của lĩnh vực mình đang theo đuổi.
Việc tiếp xúc với chuyên ngành từ sớm không có nghĩa sinh viên lập tức đi vào những nội dung chuyên sâu nhất. Thay vào đó, các học phần nền tảng giúp các bạn dần trả lời những câu hỏi thiết thực hơn: ngành này nghiên cứu điều gì, kiến thức mình đang học có thể được ứng dụng ở đâu và để đi sâu hơn trong những năm tiếp theo, mình còn cần phát triển những năng lực nào.
Quá trình đó đặc biệt có ý nghĩa trong năm đầu đại học. Khi hiểu rõ hơn lĩnh vực đã lựa chọn, sinh viên có thêm cơ sở để nhận diện điểm mạnh, xác định những phần mình còn thiếu và chủ động xây dựng hướng phát triển cá nhân thay vì chỉ đi theo một lộ trình có sẵn.
Học chuyên môn song song với trải nghiệm thực tế
Một quan niệm quen thuộc khác là phải “học xong lý thuyết rồi mới đi thực tế”. Tại Asia University Program, hai quá trình này được triển khai song song.
Bên cạnh giờ học trên lớp, sinh viên có cơ hội tham gia dự án môn học, workshop, hội thảo học thuật, field trip, tham quan doanh nghiệp và các hoạt động trải nghiệm. Nhờ đó, kiến thức được đặt vào những bài toán và tình huống cụ thể.
Một khái niệm khi đứng riêng trong bài giảng có thể khá trừu tượng. Nhưng khi sinh viên phải sử dụng kiến thức đó để hoàn thành một dự án, phân tích một tình huống hay xây dựng phương án cùng các thành viên trong nhóm, câu hỏi không còn chỉ là “mình có nhớ kiến thức hay không”, mà chuyển thành “mình có biết sử dụng kiến thức đó để giải quyết vấn đề hay không”.
Các hoạt động bên ngoài lớp học cũng mở thêm cơ hội để sinh viên quan sát cách doanh nghiệp vận hành, tiếp xúc với góc nhìn của người đang làm nghề và hiểu rõ hơn khoảng cách giữa một kiến thức học thuật với cách nó được sử dụng trong thực tế.
Trong quá trình đó, những năng lực như phân tích vấn đề, giao tiếp, phối hợp nhóm, trình bày quan điểm hay điều chỉnh phương án cũng được rèn luyện cùng với kiến thức chuyên môn.
Nhìn riêng từng yếu tố, lịch học có khoảng trống, học liệu số hay dự án thực tế có thể chỉ giống như những thay đổi về hình thức. Nhưng khi đặt cùng nhau, những yếu tố này phản ánh một sự dịch chuyển lớn hơn trong cách học: từ chỗ chờ kiến thức được đưa đến sang chủ động quản lý và chịu trách nhiệm với quá trình học của chính mình.
Điều này đặc biệt quan trọng với sinh viên Asia University Program khi hành trình đại học được triển khai theo mô hình 2+2. Hai năm đầu tại Việt Nam vừa giúp sinh viên xây dựng nền tảng chuyên môn và ngoại ngữ vừa là khoảng thời gian để hình thành phương pháp học, khả năng tự chủ và cách làm việc cần thiết trước khi chuyển tiếp sang Asia University tại Đài Loan (Trung Quốc).
Vì vậy, những điều có thể khiến tân sinh viên cảm thấy “khác” trong tháng đầu tiên thực chất cũng là những thay đổi đầu tiên của hành trình đại học: biết tự sắp xếp thời gian, biết tìm kiếm kiến thức, hiểu ngành mình đang học và từng bước đưa những gì đã học vào thực tế.
Đó cũng là lúc trải nghiệm đại học bắt đầu không chỉ được tính bằng số tiết lên lớp, mà bằng cách mỗi sinh viên sử dụng những khoảng thời gian, nguồn lực và cơ hội xung quanh mình để tiến bộ qua từng học kỳ.
