Buổi học giúp sinh viên nhận ra rằng trong kỷ nguyên AI, công nghệ có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu, nhưng khả năng phán đoán, phản biện và chịu trách nhiệm vẫn là yếu tố tạo nên khác biệt của con người.
Đưa kiến thức Kinh tế vĩ mô vào bài toán doanh nghiệp
Lạm phát, lãi suất, tỷ giá hay chính sách tiền tệ không chỉ là những khái niệm trong giáo trình. Với doanh nghiệp, mỗi biến động đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vốn, giá nguyên liệu, sức mua, dòng tiền và kế hoạch mở rộng thị trường.
Trong dự án cuối môn “Macroeconomics”, sinh viên ngành Quản trị kinh doanh tại Asia University Program làm việc theo nhóm như một đội ngũ tư vấn. Các nhóm lựa chọn vấn đề, nghiên cứu dữ liệu, sử dụng mô hình kinh tế để lý giải diễn biến thị trường và phân tích tác động đối với hoạt động kinh doanh.
Kết quả nghiên cứu được trình bày trước giảng viên và ông Trương Quang Hải – Trưởng phòng Ngoại hối và Công cụ Phái sinh, PVcomBank. Từ kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, khách mời trực tiếp đặt câu hỏi, phản biện và góp ý cho từng nhóm.
Các câu hỏi không chỉ tập trung vào việc lập luận đúng hay sai về mặt lý thuyết, mà hướng sinh viên đến giá trị ứng dụng: Dữ liệu nào thực sự cần thiết? Đâu là nguyên nhân cốt lõi của biến động? Kết quả phân tích có ý nghĩa gì đối với quyết định của doanh nghiệp?
Khoảng cách giữa lý thuyết và quyết định thực tế
Kiến thức kinh tế vĩ mô cung cấp nền tảng để người học quan sát và phân tích thị trường. Tuy nhiên, trong thực tế, doanh nghiệp thường phải đưa ra quyết định khi thông tin chưa đầy đủ và nhiều yếu tố vẫn đang thay đổi.
Theo ông Trương Quang Hải, quá trình chuyển hóa kiến thức từ lý thuyết vào thực tiễn đòi hỏi thời gian, trải nghiệm và khả năng theo sát thị trường.
“Trong hoạt động kinh doanh, chúng ta không phải lúc nào cũng có điều kiện chờ đợi mọi thứ đi đúng quỹ đạo, mà cần theo dõi diễn biến sát sao và đưa ra giải pháp nhanh, phù hợp với thực tế”, ông Hải chia sẻ.
Qua phần phản biện, sinh viên nhận ra rằng một mô hình đúng chưa chắc đã dẫn đến một quyết định phù hợp. Người phân tích còn phải đánh giá mức độ tin cậy của dữ liệu, xác định bối cảnh và cân nhắc khả năng chịu rủi ro của doanh nghiệp.
Vì vậy, giá trị của một bài phân tích không chỉ nằm ở số liệu, mà còn ở khả năng lý giải vấn đề và đề xuất được hướng xử lý có cơ sở.
AI hỗ trợ phân tích, con người đưa ra quyết định
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang thay đổi cách doanh nghiệp nghiên cứu thị trường, tổng hợp thông tin và xử lý dữ liệu. Các công cụ AI có thể giúp nhận diện xu hướng, so sánh nhiều nguồn thông tin và rút ngắn thời gian phân tích.
Đối với sinh viên, công nghệ mở ra cơ hội tiếp cận dữ liệu nhanh hơn, kiểm tra nhiều giả định và xây dựng các kịch bản đa chiều. Tuy nhiên, kết quả do AI đưa ra vẫn cần được con người kiểm chứng và đặt trong bối cảnh cụ thể.
Thị trường tài chính và hoạt động kinh doanh còn chịu ảnh hưởng của tâm lý nhà đầu tư, chính sách kinh tế, dòng vốn quốc tế và các sự kiện khó dự đoán. Những yếu tố này không phải lúc nào cũng có thể được phản ánh đầy đủ bằng dữ liệu quá khứ.
“AI có thể tổng hợp, nghiên cứu và đưa ra những phương án tối ưu về mặt logic. Nhưng AI không thể xây dựng niềm tin và uy tín thay con người. Trong lĩnh vực tài chính, bản lĩnh, tâm lý vững vàng và khả năng chịu trách nhiệm với quyết định vẫn là những yếu tố rất quan trọng”, ông Trương Quang Hải nhận định.
Điều đó cho thấy công nghệ có thể hỗ trợ quá trình ra quyết định, nhưng không thay thế vai trò của con người trong việc đánh giá rủi ro, cân nhắc lợi ích của các bên liên quan và chịu trách nhiệm với lựa chọn cuối cùng.
Rèn năng lực qua quá trình nghiên cứu và phản biện
Để hoàn thành dự án, sinh viên phải tìm kiếm và chọn lọc thông tin, đọc hiểu báo cáo, xác định chỉ số cần thiết và xây dựng mối liên hệ giữa biến động kinh tế với hoạt động của doanh nghiệp.
Quá trình làm việc nhóm cũng yêu cầu các thành viên phân chia nhiệm vụ, thống nhất góc tiếp cận và hoàn thiện lập luận chung. Khi trình bày trước chuyên gia, sinh viên tiếp tục phải trả lời câu hỏi, phản hồi ý kiến và bảo vệ quan điểm bằng dữ liệu.
Thông qua đó, người học từng bước phát triển khả năng nghiên cứu, phân tích dữ liệu, tư duy phản biện, giao tiếp và làm việc nhóm. Quan trọng hơn, sinh viên học cách chuyển từ việc mô tả “điều gì đang xảy ra” sang lý giải “vì sao điều đó xảy ra” và “doanh nghiệp nên làm gì tiếp theo”.
Đây cũng là bước chuyển từ việc tiếp nhận kiến thức sang hình thành năng lực giải quyết vấn đề trong môi trường kinh doanh.
Học từ những vấn đề doanh nghiệp đang đối mặt
Tại Asia University Program, sinh viên ngành Quản trị kinh doanh được tiếp cận kiến thức thông qua các dự án, tình huống và bài toán thực tế. Bên cạnh nền tảng về kinh tế, quản trị, tài chính và vận hành, chương trình chú trọng khả năng ứng dụng AI, dữ liệu và công cụ số vào quá trình phân tích, quản lý và ra quyết định.
Việc có chuyên gia doanh nghiệp tham gia phản biện giúp sinh viên tiếp cận góc nhìn thực tiễn, đồng thời nhận ra khoảng cách giữa một bài làm đáp ứng yêu cầu học thuật và một phương án có thể áp dụng trong hoạt động kinh doanh.
Chương trình được chuyển giao từ Asia University, Đài Loan (Trung Quốc) – trường thuộc Top 401–500 đại học thế giới và có lĩnh vực Kinh doanh và Kinh tế thuộc Top 201–250 thế giới theo Times Higher Education 2026. Các chương trình thuộc lĩnh vực kinh doanh và quản lý của trường đồng thời đạt kiểm định quốc tế AACSB.
Với lộ trình hai năm học tại Việt Nam và hai năm tại Đài Loan, sinh viên có thời gian xây dựng nền tảng chuyên môn, ngoại ngữ và khả năng thích nghi trước khi tiếp tục học tập trong môi trường quốc tế. Sau khi hoàn thành chương trình, sinh viên nhận bằng cử nhân do Asia University cấp.
Buổi học cùng chuyên gia PVcomBank cho thấy kiến thức kinh tế vĩ mô chỉ thực sự có giá trị khi được sử dụng để phân tích và giải quyết những vấn đề doanh nghiệp đang đối mặt. Trong quá trình đó, AI có thể tạo lợi thế về tốc độ và khả năng xử lý dữ liệu, nhưng năng lực chuyên môn, tư duy phản biện và bản lĩnh của con người mới là yếu tố tạo nên khác biệt.
