Ngành Tài chính là một trong những ngành học được nhiều học sinh và phụ huynh quan tâm nhờ cơ hội nghề nghiệp rộng, gắn với hoạt động của doanh nghiệp, thị trường vốn, đầu tư và các dịch vụ tài chính. Tuy nhiên, đây cũng là ngành dễ bị hiểu nhầm.
Nhiều học sinh cho rằng học Tài chính chủ yếu để làm ngân hàng, gần giống Kế toán hoặc chỉ cần giỏi công thức, con số và lý thuyết trong sách giáo khoa. Theo PGS.TS Lin Yingli, những cách hiểu này không còn phù hợp với bối cảnh ngành tài chính đang thay đổi nhanh dưới tác động của AI, dữ liệu lớn.
Những hiểu lầm phổ biến về ngành Tài chính
Hiểu lầm đầu tiên là học Tài chính chủ yếu để làm ngân hàng. Trên thực tế, sinh viên Tài chính hiện có thể phát triển sự nghiệp trong nhiều lĩnh vực như tài chính doanh nghiệp, chứng khoán, quản lý tài sản, fintech, tư vấn tài chính, phân tích dữ liệu tài chính, quản trị rủi ro hoặc chiến lược doanh nghiệp.
“Cử nhân Tài chính hiện đại có thể xây dựng sự nghiệp trong công nghệ, chiến lược doanh nghiệp hoặc các vị trí dựa trên dữ liệu, thay vì chỉ giới hạn trong ngân hàng truyền thống”, PGS.TS Lin Yingli nhận định.
Hiểu lầm thứ hai là đánh đồng Tài chính với Kế toán. Hai lĩnh vực này có liên hệ chặt chẽ, nhưng khác nhau về bản chất. Kế toán tập trung vào ghi nhận, phân loại và cấu trúc dữ liệu tài chính trong quá khứ. Trong khi đó, Tài chính sử dụng dữ liệu để dự báo, định giá tài sản, phân tích rủi ro và hỗ trợ ra quyết định cho tương lai.
Hiểu lầm thứ ba là cho rằng học Tài chính chỉ cần nắm chắc công thức trong giáo trình. Theo chuyên gia, các mô hình tài chính truyền thống vẫn là nền tảng quan trọng, nhưng thị trường thực tế phức tạp hơn nhiều. Người học cần biết sử dụng dữ liệu thực, theo dõi biến động thị trường, phân tích xu hướng và diễn giải kết quả trong bối cảnh kinh doanh cụ thể.
Tài chính thời AI cần năng lực liên ngành
AI đang làm thay đổi nhu cầu nhân lực trong ngành tài chính. Một số công việc lặp lại hoặc xử lý thủ công có thể được tự động hóa, nhưng nhu cầu nhân sự không giảm theo nghĩa tuyệt đối. Thị trường đang dịch chuyển sang các vai trò đòi hỏi tư duy phân tích, năng lực công nghệ và khả năng phán đoán tốt hơn.
Theo PGS.TS Lin Yingli, sinh viên Tài chính trong thời đại mới cần được trang bị năng lực xây dựng kịch bản, diễn giải kinh tế, quản trị rủi ro, tuân thủ quy định và đánh giá các vấn đề đạo đức liên quan đến AI trong tài chính.
AI có thể hỗ trợ dự báo thị trường, phát hiện gian lận, đánh giá rủi ro hoặc cá nhân hóa dịch vụ tài chính. Tuy nhiên, để biến các kết quả này thành quyết định có giá trị, doanh nghiệp vẫn cần những người hiểu thị trường, hiểu rủi ro và biết đặt công nghệ vào đúng bối cảnh.
Vì vậy, chương trình Tài chính hiện đại không thể chỉ dừng ở lý thuyết truyền thống. Người học cần tiếp cận dữ liệu tài chính, fintech, công cụ phân tích và các tình huống thực tế để hiểu cách ngành tài chính đang vận hành.
Chương trình Tài chính tại Asia University Program
Tại Việt Nam, ngành Tài chính tại Asia University Program được triển khai trong khuôn khổ chương trình hợp tác quốc tế giữa Trường Đại học FPT, Tập đoàn FPT và Asia University, Đài Loan (Trung Quốc). Sinh viên học theo lộ trình 2 năm tại Việt Nam – 2 năm tại Đài Loan, qua đó từng bước xây dựng nền tảng học thuật, ngoại ngữ, kỹ năng học tập và khả năng thích nghi với môi trường quốc tế.
Hai năm đầu tại Việt Nam giúp sinh viên chuẩn bị kiến thức nền, phương pháp học tập và năng lực ngoại ngữ. Hai năm tiếp theo tại Asia University mở ra cơ hội tiếp cận môi trường học tập quốc tế và hệ sinh thái tài chính – công nghệ của Đài Loan, nơi có thế mạnh về công nghệ, sản xuất, fintech, chuỗi cung ứng và các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Theo đại diện Khoa Tài chính, Asia University tích hợp công nghệ vào chương trình thông qua các học phần về fintech, khoa học dữ liệu, quản lý cơ sở dữ liệu tài chính, cùng các công cụ như R, Python, SQL để thu thập, làm sạch và phân tích dữ liệu tài chính. Sinh viên cũng có cơ hội kết nối doanh nghiệp, tham gia thực tập, định hướng nghề nghiệp và phát triển kỹ năng chuyên môn.
Với định hướng này, sinh viên ngành Tài chính tại Asia University Program có thể chuẩn bị cho nhiều hướng nghề nghiệp, từ ngân hàng, chứng khoán, tài chính doanh nghiệp đến fintech, phân tích dữ liệu tài chính, quản trị rủi ro, tư vấn tài chính hoặc các vai trò tài chính trong doanh nghiệp công nghệ.
Trong bối cảnh AI và fintech tiếp tục định hình lại ngành tài chính, hiểu đúng về ngành học là bước đầu tiên để học sinh lựa chọn nghiêm túc hơn. Tài chính không chỉ dành cho những người “giỏi tính toán”, mà là ngành học của dữ liệu, công nghệ, chiến lược và năng lực ra quyết định trong một thế giới kinh doanh ngày càng kết nối.
