Mới đây, theo báo cáo nhân lực ngành bán dẫn 2026 của 104 Job Bank, ngành bán dẫn Đài Loan (Trung Quốc) có nhu cầu tuyển khoảng 47.000 nhân sự mỗi tháng, tăng hơn 20% so với năm trước.
Trong đó, số cơ hội việc làm liên quan đến AI đã vượt 10.000 vị trí mỗi tháng, tăng 67% trong vòng 5 năm. Bình quân cứ bốn cơ hội việc làm trong ngành bán dẫn thì có một vị trí liên quan đến AI.
Sự gia tăng không chỉ tập trung ở nghiên cứu và phát triển. Theo báo cáo, nhu cầu về năng lực AI đang dần mở rộng sang sản xuất, thiết bị, quản lý chất lượng và chuỗi cung ứng. Ba nhóm có nhu cầu tuyển dụng lớn nhất gồm sản xuất – quản lý chất lượng, vận hành – kỹ thuật – bảo trì và nghiên cứu phát triển, với mỗi nhóm đều có hơn 10.000 cơ hội việc làm mỗi tháng.
Đằng sau những con số này là một thay đổi đáng chú ý của ngành bán dẫn Đài Loan: khi AI thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng công suất, nhu cầu nhân lực cũng dịch chuyển từ duy trì dây chuyền hiện có sang xây dựng nhà máy, lắp đặt thiết bị, đưa dây chuyền vào sản xuất hàng loạt và cải thiện tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn.
Nhu cầu nhân lực tăng nhưng khoảng cách nằm ở mức độ sẵn sàng
Số lượng cơ hội việc làm lớn không đồng nghĩa sinh viên tốt nghiệp có thể ngay lập tức đáp ứng yêu cầu doanh nghiệp.
Trước đó, trao đổi về bài toán nhân lực bán dẫn, PGS.TS. Yu-Ming Peng – Phó Giáo sư ngành Công nghệ bán dẫn tại Asia University, Đài Loan (Trung Quốc) cho rằng, điểm nghẽn đáng chú ý nằm ở mức độ sẵn sàng nghề nghiệp.
“Một sinh viên có thể hoàn thành chương trình học, nhưng nếu thiếu trải nghiệm với công cụ mô phỏng, quy trình sản xuất và các dự án kỹ thuật, các em khó đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp”, PGS.TS. Yu-Ming Peng nhận định.
Theo ông, bán dẫn là lĩnh vực đòi hỏi sự kết hợp giữa nền tảng kỹ thuật và năng lực thực hành. Người học không chỉ cần hiểu nguyên lý công nghệ mà còn phải biết sử dụng kiến thức để giải quyết những vấn đề xuất hiện trong quy trình sản xuất thực tế.
Nhận định này cũng tương đồng với những thay đổi được 104 Job Bank ghi nhận trong năm 2026. Khi doanh nghiệp đẩy nhanh việc xây dựng nhà máy và mở rộng công suất, những năng lực như chuyển giao kỹ thuật giữa các nhà máy, tích hợp hệ thống, tái sử dụng kiến thức và phối hợp giữa các bộ phận ngày càng được quan tâm. Bên cạnh chuyên môn điện – điện tử, nhu cầu đối với những nhân sự có kiến thức giao thoa giữa điện tử, quang học, vật liệu và các lĩnh vực kỹ thuật khác cũng đang tăng.
AI cũng đang làm thay đổi yêu cầu về kỹ năng. Đại diện 104 Job Bank nhận định, doanh nghiệp đã chuyển từ giai đoạn quan sát sang đưa AI trực tiếp vào dây chuyền sản xuất và hoạt động R&D. Vì vậy, người làm bán dẫn không nên chỉ chạy theo một công cụ AI cụ thể mà cần có nền tảng phân tích dữ liệu, đồng thời hiểu quy trình và hệ thống kỹ thuật để sử dụng công nghệ hiệu quả.
PGS.TS. Yu-Ming Peng cũng cho rằng, một chương trình đào tạo bán dẫn cần đáp ứng đồng thời ba yếu tố: nền tảng lý thuyết vững, thực hành được tổ chức theo lộ trình và khả năng cập nhật theo những thay đổi của ngành.
“Khi AI, đóng gói tiên tiến, thiết kế hệ thống và tích hợp dữ liệu ngày càng quan trọng, đào tạo bán dẫn không thể chỉ dựa trên giáo trình cố định. Nội dung cần được điều chỉnh theo vấn đề thực tế, yêu cầu từ doanh nghiệp và xu hướng công nghệ mới”, ông chia sẻ.
Học bán dẫn trong một hệ sinh thái đang tiếp tục mở rộng
Nhu cầu tuyển dụng tăng cao diễn ra trong bối cảnh ngành bán dẫn Đài Loan tiếp tục mở rộng công suất để đáp ứng nhu cầu AI. Đầu tháng 9/2026, lãnh đạo TSMC cho biết nhu cầu liên quan đến AI tăng với tốc độ chưa từng thấy trong ba thập kỷ, chỉ trong khoảng sáu tháng gần như đã tăng gấp đôi. Doanh nghiệp này đang đồng thời thúc đẩy gần 20 nhà máy wafer trên toàn cầu nhưng vẫn đối mặt với áp lực đáp ứng nhu cầu thị trường.
Sự mở rộng ấy kéo theo nhu cầu nhân lực không chỉ tại Đài Loan mà còn tại những cơ sở ở nước ngoài. Báo cáo của 104 Job Bank cho biết, cơ hội điều động nhân sự sang Mỹ và Canada trong ngành bán dẫn đã tăng rõ rệt từ năm 2025 và đạt mức cao mới trong năm 2026; các vị trí phổ biến gồm kỹ sư bán dẫn và kỹ sư FAE.
Theo PGS.TS. Yu-Ming Peng, điểm khác biệt của Đài Loan nằm ở hệ sinh thái phát triển nhân lực, nơi trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và chính sách công cùng tham gia vào quá trình đào tạo.
“Nếu thiết bị và công nghệ là ‘sức mạnh cứng’ của ngành bán dẫn, thì lợi thế cạnh tranh dài hạn nằm ở đội ngũ nhân sự có năng lực thực hành, tư duy hệ thống và khả năng làm việc trong toàn chuỗi giá trị”, ông nhấn mạnh.
Đây cũng là môi trường mà sinh viên ngành Công nghệ bán dẫn tại Asia University Program sẽ tiếp cận trong giai đoạn chuyển tiếp sang Đài Loan (Trung Quốc).
Asia University Program được triển khai theo lộ trình hai năm học tại Việt Nam và hai năm học tại Asia University, Đài Loan (Trung Quốc). Chương trình đào tạo và quy trình quản lý chất lượng được chuyển giao từ Asia University; sinh viên hoàn thành chương trình nhận bằng cử nhân do Asia University cấp.
Theo PGS.TS. Yu-Ming Peng, hai giai đoạn giúp người học phát triển năng lực theo từng bước. Trong thời gian đầu tại Việt Nam, sinh viên xây dựng kiến thức nền tảng và tư duy hệ thống. Khi chuyển tiếp sang Đài Loan, người học tiếp tục đi sâu hơn vào các nội dung bán dẫn, thực hành và những bài toán liên quan tới thiết kế, sản xuất, kiểm thử và kiểm soát chất lượng.
“Lộ trình này giúp sinh viên từng bước làm quen với chuẩn kỹ thuật, ngôn ngữ chuyên môn và tác phong công nghiệp, từ đó rút ngắn khoảng cách giữa học tập và công việc”, PGS.TS. Yu-Ming Peng chia sẻ.
Việc ngành bán dẫn Đài Loan tuyển trung bình 47.000 vị trí mỗi tháng cho thấy nhu cầu nghề nghiệp vẫn đang mở rộng. Nhưng sự thay đổi đáng chú ý hơn nằm ở “chân dung” nhân lực doanh nghiệp đang tìm kiếm.
Khi AI ngày càng đi sâu vào R&D, sản xuất, thiết bị, quản lý chất lượng và chuỗi cung ứng, lợi thế của người học không chỉ nằm ở việc bước vào một ngành đang tăng trưởng. Quan trọng hơn là khả năng chuẩn bị đủ kiến thức, kinh nghiệm thực hành và tư duy hệ thống để có thể tham gia vào chính những công việc đang được tạo ra trong hệ sinh thái bán dẫn mới.
