Với sinh viên theo đuổi lĩnh vực này, được học tập ngay giữa hệ sinh thái ấy có thể tạo ra những trải nghiệm khó tìm thấy nếu kiến thức chỉ dừng lại trong giáo trình.
Khoảng cách từ giảng đường đến ngành công nghiệp được rút ngắn
Điểm đáng chú ý khi học bán dẫn tại Đài Loan không chỉ nằm ở việc nơi đây sở hữu ngành công nghiệp chip phát triển mạnh. Khác biệt còn đến từ cách Đài Loan xây dựng nguồn nhân lực với sự tham gia của Nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong cùng một hệ sinh thái.
Những năm gần đây, Đài Loan đẩy mạnh các chương trình đào tạo bán dẫn theo hướng gắn chặt hơn với nhu cầu thực tế của ngành. Năm 2026, Cơ quan Phát triển Công nghiệp thuộc Bộ Kinh tế Đài Loan tiếp tục triển khai chương trình phát triển nhân lực bán dẫn, kết nối nguồn lực từ trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu. Sinh viên có cơ hội tiếp cận chuyên gia, tham gia các dự án thực tế và rèn luyện khả năng vận dụng kiến thức vào những bài toán của ngành.
Trước đó, Bộ Giáo dục Đài Loan cũng thúc đẩy thành lập các học viện nghiên cứu bán dẫn tại nhiều trường đại học lớn theo mô hình Nhà nước và doanh nghiệp cùng tham gia đầu tư. Doanh nghiệp đã tham gia vào quá trình xây dựng chương trình, chia sẻ chuyên môn và đưa nhu cầu nhân lực thực tế gần hơn với giảng đường.
Cách tổ chức này đặc biệt phù hợp với một lĩnh vực như bán dẫn. Để trở thành kỹ sư, sinh viên cần hiểu nguyên lý hoạt động của linh kiện, quy trình tạo ra một con chip, sử dụng công cụ, đọc dữ liệu, kiểm tra sản phẩm, phát hiện vấn đề và phối hợp trong một quy trình kỹ thuật có yêu cầu chính xác cao. Những năng lực đó khó hình thành nếu việc học hoàn toàn tách khỏi môi trường công nghiệp.
Khi trường đại học và doanh nghiệp cùng nằm trong một hệ sinh thái, sinh viên có thêm điều kiện hiểu rõ hơn ngành đang cần gì, công nghệ đang thay đổi ra sao và kiến thức học trên lớp được ứng dụng như thế nào trong thực tế. Với sinh viên quốc tế, quá trình học tập tại Đài Loan còn giúp người học làm quen với môi trường chuyên môn đa văn hóa, sử dụng ngoại ngữ trong học tập và từng bước thích nghi với nhịp làm việc của một thị trường công nghệ phát triển.
TS. Hoàng Việt Hà – Viện trưởng Viện Đại học Quốc tế FPT, Giám đốc Asia University Program từng nhấn mạnh: “Việc lựa chọn đúng nơi, đúng thời điểm để học tập là yếu tố then chốt giúp người trẻ nắm bắt cơ hội nghề nghiệp”. Theo ông, Đài Loan là một trong những trung tâm bán dẫn hàng đầu thế giới và đã sớm hình thành hệ sinh thái đào tạo gắn kết giữa trường đại học với doanh nghiệp.
Ở góc độ người học, giá trị của Đài Loan nằm chính ở điểm này: sinh viên được bước vào một môi trường được xây dựng để đào tạo, nghiên cứu và phát triển nhân lực cho chính ngành bán dẫn.
Sức mạnh phía sau một hệ sinh thái chip hoàn chỉnh
Sự kết nối giữa đào tạo và doanh nghiệp tại Đài Loan có nền tảng từ một ngành công nghiệp bán dẫn đã phát triển ở quy mô lớn trong nhiều thập kỷ.
Theo Bộ Thương mại Mỹ, Đài Loan hiện chiếm hơn 60% doanh thu thị trường sản xuất chip theo hợp đồng toàn cầu và hơn 90% hoạt động sản xuất chip tiên tiến. Riêng năm 2025, giá trị sản lượng ngành bán dẫn tại đây đạt khoảng 6.830 tỷ NTD, tương đương khoảng 5,63 triệu tỷ đồng; mục tiêu cho năm 2026 được đặt ở mức 7.715 tỷ NTD, khoảng 6,36 triệu tỷ đồng.
TSMC là tên tuổi nổi bật nhất khi nói đến vị thế bán dẫn của Đài Loan. Năm 2025, doanh nghiệp này chiếm khoảng 69,9% thị trường sản xuất chip theo hợp đồng toàn cầu. Tuy nhiên, sức mạnh của Đài Loan không được tạo nên bởi một doanh nghiệp duy nhất.
Xung quanh TSMC là một mạng lưới gồm MediaTek trong thiết kế chip, UMC trong sản xuất, ASE trong đóng gói và kiểm thử, cùng nhiều doanh nghiệp cung cấp vật liệu, thiết bị và giải pháp công nghệ. Từ thiết kế, chế tạo đến đóng gói và kiểm thử, nhiều công đoạn quan trọng trong quá trình tạo ra một con chip cùng hiện diện trong một hệ sinh thái có mức độ tập trung cao.
Chính quy mô đó tạo ra môi trường học tập rất khác cho sinh viên bán dẫn. Những công nghệ mới, yêu cầu kỹ thuật, nhu cầu nhân lực hay các bài toán doanh nghiệp đang tìm cách giải quyết không nằm quá xa giảng đường mà diễn ra ngay trong hệ sinh thái xung quanh người học.
Điều này cũng lý giải vì sao mô hình kết nối Nhà nước – trường đại học – doanh nghiệp tại Đài Loan có nhiều điều kiện để phát huy hiệu quả. Khi phía sau trường học là một ngành công nghiệp đủ lớn, việc đào tạo có thể liên tục cập nhật theo những thay đổi của công nghệ và nhu cầu nhân lực thực tế.
Với người trẻ theo đuổi bán dẫn, lợi thế của Đài Loan nằm ở hệ sinh thái kết nối từ đào tạo, nghiên cứu đến sản xuất. Học tập trong môi trường này giúp sinh viên vừa phát triển kiến thức chuyên môn, vừa có điều kiện tiếp cận công nghệ, doanh nghiệp và những yêu cầu thực tế của ngành bán dẫn.
Hai năm chuyển tiếp tại Đài Loan tạo lợi thế khác biệt cho sinh viên Asia University Program
Tiếp cận môi trường bán dẫn của Đài Loan là một phần quan trọng trong lộ trình của Asia University Program – chương trình liên kết quốc tế về đào tạo đại học giữa Trường Đại học FPT, Tập đoàn FPT và Asia University, Đài Loan (Trung Quốc). Sinh viên ngành Công nghệ bán dẫn học hai năm đầu tại Việt Nam và hai năm cuối tại Asia University.
Lộ trình được thiết kế theo tiến trình từ nền tảng đến chuyên sâu. Hai năm đầu tại Việt Nam giúp sinh viên xây dựng kiến thức cơ sở về khoa học, kỹ thuật và công nghệ; từ năm ba tại Đài Loan, chương trình đi sâu hơn vào các nội dung cốt lõi như linh kiện, quy trình chế tạo, thiết kế, đóng gói và kiểm thử bán dẫn. Khoảng thời gian đầu tại Việt Nam cũng giúp sinh viên có thêm thời gian chuẩn bị về kiến thức, ngoại ngữ và khả năng thích nghi trước khi chuyển tiếp.
Tại Asia University, chương trình đào tạo được xây dựng để sinh viên tiếp cận nhiều công đoạn trong quá trình tạo nên một con chip, từ thiết kế, vật liệu, chế tạo đến đóng gói và kiểm thử. Trường đầu tư hệ thống phòng thí nghiệm, thiết bị thực hành, công cụ hỗ trợ thiết kế vi mạch và dây chuyền mô phỏng quá trình đóng gói chip, qua đó giúp sinh viên kết nối kiến thức trên lớp với hoạt động thực hành chuyên ngành.
Bên cạnh đào tạo chuyên môn, Asia University cũng tăng cường kết nối với doanh nghiệp để sinh viên có thêm cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế. Tháng 6/2026, nhà trường đã làm việc với Micron tại cơ sở F16, trao đổi về nội dung đào tạo, nhu cầu tuyển dụng và các hoạt động hợp tác dành cho sinh viên. Người học cũng có thể tham gia các kỳ thực tập vào mùa hè, trong học kỳ hoặc thực tập toàn thời gian ở năm cuối, tùy theo yêu cầu và chỉ tiêu của từng doanh nghiệp.
Điểm đáng chú ý của lộ trình này nằm ở việc giai đoạn học chuyên sâu diễn ra ngay tại Đài Loan – một trong những trung tâm bán dẫn quan trọng nhất thế giới. Sinh viên không chỉ học kiến thức chuyên môn mà còn có điều kiện quan sát cách công nghệ được phát triển, cách doanh nghiệp vận hành và những yêu cầu thực tế đối với nguồn nhân lực trong ngành.
Với Asia University Program, hai năm tại Việt Nam và hai năm tại Đài Loan tạo thành một hành trình có sự tiếp nối rõ ràng: xây nền tảng trước, đi sâu chuyên môn sau và đặt giai đoạn quan trọng nhất của quá trình học trong chính môi trường bán dẫn phát triển mạnh. Đây cũng là lợi thế đáng cân nhắc với những học sinh muốn theo đuổi Công nghệ bán dẫn và chuẩn bị sớm cho một ngành công nghệ chiến lược.
Lê Hiền
