Từng có thời điểm chưa xác định được mình muốn theo đuổi điều gì, Trần Đạt Khang, cựu học sinh THPT Nguyễn Huệ, chọn cách tìm câu trả lời bằng trải nghiệm. Từ CLB STEM, một dự án công nghệ hỗ trợ người khuyết tật đến những lần thử sức với học bổng, mỗi bước đi giúp Khang hiểu rõ hơn về năng lực và lĩnh vực mình muốn gắn bó. Với học bổng Asia Future Delight, nam sinh Hà Nội chuẩn bị tiếp tục hành trình ấy ở ngành Công nghệ bán dẫn tại Asia University Program.
Nếu nhìn vào điểm IELTS 7.5 từ lớp 10, vai trò Chủ nhiệm CLB STEM hay một dự án công nghệ lọt vào bán kết cuộc thi cấp toàn quốc, có thể dễ hình dung Khang là một học sinh đã sớm có kế hoạch rõ ràng cho tương lai. Nhưng câu chuyện thực tế lại bắt đầu từ một giai đoạn khá khác.
Những năm đầu THPT, Khang từng không biết mình thực sự phù hợp với lĩnh vực nào. Thay vì vội tìm một câu trả lời, em bắt đầu bằng việc tham gia nhiều hơn, thử sức nhiều hơn và quan sát chính mình qua từng trải nghiệm.
Từ cảm giác chưa rõ hướng đi đến những trải nghiệm đầu tiên với công nghệ
CLB STEM tại THPT Nguyễn Huệ là một trong những môi trường đầu tiên giúp Khang bước ra khỏi nhịp học tập quen thuộc.
Tại đây, em được tiếp cận các hoạt động liên quan đến khoa học, công nghệ và tư duy sáng tạo, đồng thời làm việc cùng những học sinh có chung sự quan tâm. Ngay trong năm đầu tham gia, Khang được các anh chị khóa trên giao vị trí Phó Chủ nhiệm, sau đó tiếp tục đảm nhận vai trò Chủ nhiệm CLB.
Vai trò mới giúp Khang nhận ra một điểm yếu mà trước đó em ít chú ý. Vì muốn công việc đạt kết quả tốt, nam sinh thường tự nhận nhiều phần việc và chưa thực sự yên tâm khi giao nhiệm vụ cho người khác. Khi khối lượng hoạt động ngày càng lớn, cách làm ấy không còn hiệu quả. Từ góp ý của bạn bè và thầy cô, Khang bắt đầu học cách phân chia công việc, lắng nghe và tin tưởng vào khả năng của từng thành viên. Với em, trải nghiệm làm chủ nhiệm vì thế không nằm ở một chức danh. Đó là lúc Khang hiểu rằng khả năng dẫn dắt còn đến từ việc biết mình không thể làm mọi thứ một mình.
Tinh thần thử sức ấy cũng xuất hiện trong học tập. Khang đạt IELTS 7.5 từ lớp 10 và sau đó tiếp tục sử dụng tiếng Anh theo một cách khá thực tế: làm gia sư và tổ chức một lớp học nhỏ.
Việc đứng trước người học buộc em phải diễn đạt một vấn đề sao cho người khác có thể hiểu, điều chỉnh cách giải thích khi cần và chịu trách nhiệm với kiến thức mình truyền đạt. Những trải nghiệm này dần giúp Khang hình thành khả năng giao tiếp, trình bày và làm việc với người khác – những kỹ năng sau này tiếp tục được thử thách ở một sân chơi khó hơn.
Một dự án STEM mở ra sự quan tâm với ngành Công nghệ bán dẫn
Trong thời gian hoạt động tại CLB, Khang cùng các thành viên tham gia một cuộc thi thiết kế công nghệ dành cho người khuyết tật cấp toàn quốc.
Nhóm phát triển ý tưởng về một bộ xử lý nhỏ tích hợp trên mắt kính, ứng dụng AI và machine learning để nhận diện ngôn ngữ ký hiệu bằng tay, sau đó chuyển đổi thành âm thanh. Dự án lọt vào vòng bán kết.
Để đưa ý tưởng đến vòng thi này, Khang phải tiếp cận những khái niệm vượt ra ngoài kiến thức phổ thông quen thuộc, từ AI, machine learning đến các yếu tố liên quan đến phần cứng và chip. Em cũng lần đầu trình bày, trả lời câu hỏi và bảo vệ sản phẩm trước các giáo sư, tiến sĩ tại khu công nghệ cao.
Nhóm không đi tiếp sau vòng bán kết. Tuy vậy, đây lại là một trong những trải nghiệm khiến Khang nhớ lâu nhất.
Một sản phẩm chưa hoàn thiện cho em thấy khoảng cách giữa một ý tưởng và khả năng biến ý tưởng ấy thành giải pháp thực tế. Những câu hỏi phản biện cũng buộc nam sinh nhìn lại điều mình đã làm, nhận ra phần còn thiếu và tiếp tục tìm hiểu thay vì dừng ở kết quả cuộc thi.
Chính những trải nghiệm với STEM và dự án công nghệ dần giúp Khang thu hẹp câu trả lời cho câu hỏi từng khiến em băn khoăn ở đầu những năm THPT: mình muốn theo đuổi điều gì lâu dài?
Khi tìm hiểu sâu hơn về Công nghệ bán dẫn, Khang nhận thấy lĩnh vực này có sự giao thoa với mối quan tâm công nghệ đã hình thành qua các dự án trước đó. Em đồng thời chú ý đến Đài Loan (Trung Quốc), nơi sở hữu hệ sinh thái bán dẫn phát triển và cũng là điểm đến trong lộ trình đào tạo của Asia University Program.
Với Khang, hai năm học tại Đài Loan vì thế mang ý nghĩa của một giai đoạn được đặt mình gần hơn với môi trường công nghệ mà em muốn tìm hiểu.
Phía sau lựa chọn ấy còn có một động lực gần gũi hơn. Khang gọi gia đình là một “cái mốc” để bản thân cố gắng. Mong muốn có thể chủ động xây dựng tương lai và tạo ra giá trị lâu dài cho gia đình cũng khiến em nghiêm túc hơn khi cân nhắc con đường nghề nghiệp.
Sau những lần chưa thành công, học bổng trở thành một lời xác nhận để tiếp tục
Asia Future Delight không phải học bổng đầu tiên Khang từng thử sức. Trước đó, nam sinh đã tham gia một số chương trình học bổng du học nhưng kết quả chưa như kỳ vọng. Sau nhiều lần chuẩn bị hồ sơ rồi không nhận được kết quả mong muốn, Khang từng nghi ngờ khả năng của mình và nghĩ đến việc dừng lại.
Điều khiến em tiếp tục không phải niềm tin rằng lần tiếp theo chắc chắn sẽ thành công. Khang đơn giản cho rằng nếu còn một cơ hội phù hợp, mình vẫn nên thử thêm một lần. Asia Future Delight xuất hiện trong thời điểm đó.
Với những trải nghiệm đã tích lũy từ STEM, dự án công nghệ, ngoại ngữ và hoạt động cá nhân, Khang tiếp tục đặt mình vào một lần thử sức mới. Khi nhận thông báo đạt học bổng, nam sinh cho biết phản ứng đầu tiên là bất ngờ, đến mức từng nghĩ mình có thể đã đọc nhầm kết quả.
Với Khang, giá trị của học bổng nằm ở việc những nỗ lực từng chưa đem lại kết quả ngay lập tức cuối cùng cũng tìm được một điểm nối.
“Những lần thử học bổng trước đó không biến mất vì một kết quả mới. Chúng trở thành một phần của quá trình giúp em học cách chuẩn bị tốt hơn, chấp nhận cảm giác thất vọng và tiếp tục bước tới khi cơ hội tiếp theo xuất hiện”, Khang nói.
Đây cũng là điều Khang muốn nhắn gửi đến những học sinh đang tìm kiếm học bổng. Em không cho rằng có một công thức chung giúp mọi hồ sơ thành công, nhưng nhấn mạnh hai điều mình đã trải qua: kiên trì và đủ “lì” để thử lại sau một lần chưa đạt.
Bước vào Asia University Program, Khang sẽ tiếp tục với một thử thách mới ở ngành Công nghệ bán dẫn. Những năm đại học phía trước sẽ đòi hỏi nhiều hơn những gì em đã trải nghiệm ở THPT, từ nền tảng chuyên môn đến khả năng thích nghi khi chuyển sang môi trường học tập tại Đài Loan.
Nhưng nếu nhìn lại chặng đường đã qua, điểm nhất quán ở Khang chưa bao giờ là việc luôn có sẵn câu trả lời đúng. Đó là cách em dùng từng trải nghiệm để tiến gần hơn tới câu trả lời của mình: STEM giúp nhận ra sự hứng thú với công nghệ, dự án giúp hiểu thêm về khả năng ứng dụng, những lần hụt học bổng rèn sự bền bỉ và Asia Future Delight mở ra cơ hội để tiếp tục kiểm chứng lựa chọn với Công nghệ bán dẫn.
Từ một học sinh từng chưa rõ mình muốn đi đâu, Khang đang bước vào đại học với một hướng đi cụ thể hơn. Không phải bởi mọi thứ đã được tính toán từ đầu, mà bởi em đã đủ nhiều lần chọn thử sức thay vì đứng yên.
