Từ những tình huống quen thuộc đó, nhóm sinh viên ngành Trí tuệ nhân tạo Asia Vietnam đã lựa chọn phát triển “Smart Parking”, một dự án quản lý bãi đỗ xe ứng dụng AI (Trí tuệ nhân tạo) để nhận diện biển số và hỗ trợ số hóa quy trình vận hành. Dự án được trình bày trong bài báo cáo giữa kỳ của học phần “Introduction to AI” (Nhập môn Trí tuệ nhân tạo), do thầy Nguyễn Huy Toán giảng dạy.
Từ vé giấy đến ý tưởng xây dựng bãi đỗ xe thông minh
Theo chia sẻ của nhóm, nhiều bãi đỗ xe hiện vẫn sử dụng vé giấy và thao tác ghi nhận thủ công. Quy trình này có thể mất khoảng 30 – 60 giây cho mỗi phương tiện, đặc biệt dễ tạo áp lực vào giờ cao điểm. Bên cạnh tốc độ xử lý, việc đọc sai biển số hoặc làm mất vé giấy cũng có thể ảnh hưởng đến doanh thu, an ninh và trải nghiệm của người gửi xe.
“Smart Parking” được nhóm phát triển với mục tiêu thay thế một phần quy trình vé giấy bằng ứng dụng số. Giải pháp hướng tới việc quét biển số, ghi nhận thời gian vào bãi, đối chiếu khi xe ra – vào và hỗ trợ tính phí tự động. Các bạn sinh viên kỳ vọng thời gian xử lý có thể rút ngắn xuống dưới 3 giây trong điều kiện thử nghiệm, đồng thời giảm thao tác ghi vé thủ công.
Bùi Tấn Sang – Sinh viên ngành Trí tuệ nhân tạo Asia Vietnam cho biết: “Điều em tự hào nhất trong quá trình thực hiện dự án là đã phát triển ra một giải pháp quản lý bãi đỗ xe thực tế, giúp cải thiện hiệu quả vận hành và giảm sai sót của con người”, Sang chia sẻ.
Chọn bãi đỗ xe làm đề tài cũng khiến các thành viên trong nhóm biết cách ứng dụng trí tuệ nhân tạo theo cách cụ thể hơn. Công nghệ không chỉ cần nhận diện đúng, mà còn phải trả kết quả đủ nhanh, dễ dùng với người vận hành và phù hợp với môi trường có thể thiếu kết nối mạng như tầng hầm gửi xe.
Quy trình ứng dụng AI vào quản lý bãi đỗ xe như thế nào?
Trong bản thử nghiệm, các bạn sinh viên đã xây dựng quy trình bãi xe theo các bước chính. Khi xe vào bãi, hệ thống chụp và quét biển số, sau đó ghi nhận thời gian vào. Khi xe ra, hệ thống quét lại biển số để đối chiếu dữ liệu và hỗ trợ tính phí. Ngoài hai luồng chính là xe vào và xe ra, ứng dụng còn được định hướng có chức năng quản lý khách hàng tháng, lưu lịch sử phương tiện và theo dõi doanh thu theo thời gian thực.
Điểm cốt lõi của “Smart Parking” nằm ở khả năng chuyển thông tin từ hình ảnh biển số thành dữ liệu có thể xử lý trong hệ thống. Ứng dụng được thiết kế để quét biển số khi xe vào, lưu thời gian gửi xe và đối chiếu lại khi xe ra.
“Chúng em sử dụng YOLOv9 (mô hình AI dùng để phát hiện đối tượng trong hình ảnh) và OCR (công nghệ nhận dạng ký tự quang học) để nhận diện biển số xe, từ đó giảm thời gian xử lý và giảm các thao tác ghi vé thủ công”, Nguyễn Trần Cao Phong – Sinh viên ngành Trí tuệ nhân tạo Asia Vietnam cho biết.
Đặc biệt, nhóm không chỉ thử nghiệm phần nhận diện biển số riêng lẻ, mà còn đưa tính năng này vào một ứng dụng có thể dùng trên điện thoại Android. Ứng dụng có giao diện để người vận hành thao tác, có phần xử lý dữ liệu biển số và có khả năng lưu thông tin ngay trên thiết bị, giúp hệ thống vẫn có thể hoạt động khi không có kết nối Internet.
Chi tiết hoạt động khi không có mạng là một điểm ấn tượng của dự án. Với bãi xe tầng hầm, kết nối Internet không phải lúc nào cũng ổn định. Vì vậy, việc thiết kế cơ chế lưu dữ liệu cục bộ cho thấy nhóm ngoài tập trung vào tính năng nhận diện biển số, còn bắt đầu tính đến điều kiện vận hành thực tế của ứng dụng.
Sau dự án, sinh viên biến ý tưởng AI thành sản phẩm có thể vận hành thực tế
Với các bạn sinh viên, bài báo cáo giữa kỳ là cơ hội để nhìn lại quá trình đưa một ý tưởng công nghệ thành bản thử nghiệm có khả năng vận hành thực tế. Từ một bài toán quen thuộc trong đời sống, nhóm phải xác định vấn đề cần giải quyết, lựa chọn công nghệ phù hợp, phân chia vai trò trong nhóm và trình bày giải pháp trước giảng viên, bạn học.
Theo thầy Nguyễn Huy Toán – Giảng viên học phần “Introduction to AI”, mục tiêu của học phần là giúp sinh viên tiếp cận các khái niệm nền tảng của trí tuệ nhân tạo, đồng thời hiểu cách AI được ứng dụng trong đời sống. Với phần báo cáo giữa kỳ, người học đã bước đầu thể hiện khả năng tư duy theo quy trình của một dự án công nghệ.
“Các em đã cho thấy sự hiểu biết về vòng đời phát triển sản phẩm, đây là bước đi đầu tiên trên con đường trở thành kỹ sư AI hoặc nhà phát triển phần mềm”, thầy Toán nhận định.
Từ góc độ đào tạo, các dự án của sinh viên giúp các em rèn luyện tư duy sản phẩm, kỹ năng làm việc nhóm, khả năng trình bày giải pháp và thái độ nhìn nhận thực tế hơn về việc phát triển một sản phẩm ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
