Tại Asia University, Đài Loan (Trung Quốc) định hướng này đang được hiện thực hóa thông qua việc đưa giáo dục cảm xúc, khoa học não bộ và các cơ chế hỗ trợ sinh viên vào hoạt động giảng dạy.
Khi AI thay đổi cách học, giáo dục đại học cũng cần thay đổi cách đồng hành với sinh viên
Trí tuệ nhân tạo đang từng bước thay đổi cách con người tiếp cận tri thức. Nếu trước đây việc học chủ yếu tập trung vào ghi nhớ và tích lũy kiến thức, thì ngày nay sinh viên cần nhiều hơn khả năng tự học, tư duy phản biện, thích nghi với sự thay đổi và làm việc hiệu quả trong môi trường có sự hỗ trợ của AI.
Cùng với những cơ hội mới, AI cũng đặt ra không ít thách thức. Tốc độ cập nhật kiến thức nhanh, sự cạnh tranh ngày càng lớn và những thay đổi liên tục của thị trường lao động khiến sinh viên phải đối mặt với áp lực trong học tập cũng như định hướng tương lai.
Trong bối cảnh đó, nhiều trường đại học trên thế giới bắt đầu mở rộng vai trò của giáo dục. Bên cạnh đào tạo chuyên môn, các trường chú trọng hơn đến việc xây dựng môi trường học tập tích cực, hỗ trợ sức khỏe tinh thần và phát triển các năng lực xã hội, giúp sinh viên học tập hiệu quả cũng như thích ứng tốt hơn với tương lai.
Là một trong những trường đại học theo đuổi định hướng này, Asia University đã từng bước đưa “Học tập cảm xúc – xã hội” (Social Emotional Learning – SEL) vào môi trường giáo dục đại học, xem đây là một nền tảng hỗ trợ sinh viên phát triển toàn diện.
Asia University đưa hỗ trợ cảm xúc vào giảng dạy để nâng cao hiệu quả học tập
Không xem cảm xúc là yếu tố tách rời quá trình học tập, Asia University tiếp cận giáo dục đại học từ góc nhìn khoa học não bộ, nhấn mạnh rằng trạng thái cảm xúc có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập trung, động lực học tập, tương tác trong lớp và năng lực ra quyết định của sinh viên.
Để đưa định hướng này vào thực tiễn, Asia University triển khai nhiều hoạt động cụ thể trong giảng dạy và phát triển chuyên môn giảng viên. Trong khuôn khổ Kế hoạch nghiên cứu thực hành giảng dạy của Bộ Giáo dục Đài Loan năm 2026, nhà trường có 22 đề tài nghiên cứu tích hợp các nội dung liên quan đến giáo dục cảm xúc và năng lực xã hội. Trong đó, 15 đề tài thuộc lĩnh vực sức khỏe cảm xúc và phúc lợi, cùng 7 đề tài liên ngành đưa các yếu tố hỗ trợ cảm xúc vào quá trình học tập.
Song song với hoạt động nghiên cứu, Asia University tổ chức các chương trình bồi dưỡng giảng viên về SEL, trong đó có chuyên đề “SEL từ lý thuyết đến thực tiễn” thuộc chuỗi chương trình “Đối thoại giữa giảng dạy và tâm lý”. Thông qua các hoạt động này, giảng viên được tiếp cận cách nhận diện nhu cầu phía sau cảm xúc của sinh viên, hiểu tác động của cảm xúc đến quá trình học và xây dựng phương pháp hỗ trợ phù hợp trong lớp học.
Trên thực tế, khi sinh viên mất tập trung, giảm tương tác hoặc gặp khó khăn trong học tập, nguyên nhân không chỉ đến từ năng lực chuyên môn. Áp lực, lo âu hoặc cảm giác thiếu an toàn trong môi trường học tập cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả học tập. Vì vậy, Asia University khuyến khích giảng viên thiết kế lớp học theo hướng an toàn, hỗ trợ và có sự đồng cảm, giúp sinh viên chủ động tham gia, được lắng nghe và duy trì động lực học tập.
Các nội dung được nhà trường chú trọng gồm tự nhận thức, tự quản lý cảm xúc, nhận thức xã hội, xây dựng mối quan hệ và ra quyết định có trách nhiệm. Đây là những năng lực giúp sinh viên tăng khả năng hợp tác, thích nghi và ứng biến linh hoạt trước thay đổi.
Chia sẻ về định hướng này, bà Kha Huệ Trinh, Phó Hiệu trưởng kiêm Giám đốc Trung tâm Tài nguyên Giảng dạy và Phát triển Chuyên môn Giảng viên, Asia University cho biết: “Trong bối cảnh AI phát triển song song với môi trường học tập nhiều áp lực, giáo dục đại học cần chú trọng đến năng lực phục hồi cảm xúc, tương tác xã hội và sức khỏe tinh thần của sinh viên”.
Asia Vietnam phát huy triết lý giáo dục toàn diện trong hành trình đồng hành cùng sinh viên
Asia Vietnam chủ trương xây dựng hệ thống dịch vụ sinh viên theo hướng đồng hành toàn diện, hỗ trợ người học trong suốt quá trình học tập, phát triển kỹ năng và định hình bản thân. Nếu Asia University đưa giáo dục cảm xúc và khoa học não bộ vào hoạt động giảng dạy nhằm nâng cao hiệu quả học tập và năng lực thích nghi của sinh viên, thì tại Việt Nam, tinh thần này được cụ thể hóa bằng nhiều dịch vụ hỗ trợ thiết thực.
Trong đó, có thể kể đến như dịch vụ “Hỗ trợ học thuật – Academic Success” hỗ trợ sinh viên xây dựng phương pháp học tập, quản lý thời gian và nâng cao hiệu quả học thuật thông qua các hoạt động tư vấn và workshop. Dịch vụ “Tư vấn tâm lý và sức khỏe tinh thần” tạo kênh hỗ trợ khi sinh viên gặp áp lực học tập, khó khăn trong cuộc sống hoặc cần chia sẻ về cảm xúc, đồng thời tổ chức các hoạt động chăm sóc sức khỏe tinh thần nhằm xây dựng môi trường học tập tích cực.
Bên cạnh đó, “Chương trình Phát triển cá nhân (Personal Development Program – PDP)” giúp sinh viên rèn luyện giao tiếp, làm việc nhóm, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề và năng lực lãnh đạo. Đây cũng là những năng lực có nhiều điểm tương đồng với các mục tiêu phát triển mà giáo dục cảm xúc hướng tới.
Từ Asia University, Đài Loan đến Asia Vietnam, triết lý đào tạo không dừng lại ở việc trang bị kiến thức chuyên môn. Thay vào đó là xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ để sinh viên phát triển đồng thời về học thuật, kỹ năng, cảm xúc và khả năng thích nghi. Trong bối cảnh AI tiếp tục tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với giáo dục và thị trường lao động, đây được xem là nền tảng giúp người học theo kịp sự phát triển của công nghệ, đủ bản lĩnh để phát triển bền vững trong tương lai.
