Sự dịch chuyển này đang đặt ra yêu cầu mới không chỉ với doanh nghiệp, mà cả với cách đào tạo ngành Quản trị kinh doanh.
Trí tuệ nhân tạo mở ra cách vận hành tinh gọn hơn cho doanh nghiệp
Tại hội thảo “Xây dựng phòng Marketing 1 Người: Tối ưu hiệu quả truyền thông bằng AI & tự động hóa” do Asia University Program đồng tổ chức, ông Nguyễn Bình Nam – CEO & Nhà sáng lập OplaCRM đặt vấn đề từ một thực tế khá quen thuộc của ngành marketing. Trước đây, những bản mô tả công việc yêu cầu một nhân sự cùng lúc biết SEO, quảng cáo, content, thiết kế, email marketing hay phân tích dữ liệu thường bị xem là khó khả thi.
Sự xuất hiện của AI đang làm thay đổi bài toán này. Công nghệ đang giúp rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện nhiều tác vụ kỹ thuật. Vì vậy, một người có thể đảm nhiệm phạm vi công việc rộng hơn mà không nhất thiết phải tự thực hiện toàn bộ từng công đoạn.
Từ đó, ông Nam đưa ra mô hình “1 nhạc trưởng + 1 hệ thống”. Trong mô hình này, con người giữ vai trò xác định mục tiêu và đưa ra quyết định, còn AI, tự động hóa hoặc nguồn lực chuyên biệt đảm nhiệm những phần việc phù hợp. Tinh gọn vì thế không đồng nghĩa với việc một người phải “ôm” nhiều việc hơn, mà là tổ chức công việc theo cách hiệu quả hơn.
“Marketing hiện đại cần một nhạc trưởng biết dùng hệ thống. Tinh gọn không phải là làm ít hơn, mà là làm đúng hơn, ở tầng giá trị cao hơn”, ông Nguyễn Bình Nam nhấn mạnh.
Ba quyết định được ông Nam đặt ở trung tâm của mô hình cũng cho thấy sự thay đổi trong tư duy quản trị. Thứ nhất là biết tập trung, xác định việc gì nên làm và việc gì cần bỏ. Thứ hai là phân vai, lựa chọn công việc nào cần con người, công việc nào phù hợp với AI hoặc nguồn lực bên ngoài. Thứ ba là đo lường và điều chỉnh, liên tục dựa vào kết quả để phân bổ lại nguồn lực.
Nhìn rộng hơn marketing, đây cũng là xu hướng doanh nghiệp đang hướng tới: bộ máy gọn hơn nhưng khả năng vận hành lớn hơn, quyết định nhanh hơn và nguồn lực được đặt đúng chỗ hơn.
Khi kỹ năng thực thi giảm lợi thế, năng lực quản trị trở nên quan trọng hơn
Khi AI có thể đảm nhận ngày càng nhiều tác vụ kỹ thuật, yêu cầu đối với nhân sự không đơn giản là biết thêm nhiều công cụ. Từ mô hình marketing tinh gọn, ông Nguyễn Bình Nam chỉ ra ba quyết định mà một người vận hành cần liên tục thực hiện: chọn việc cần ưu tiên, phân công đúng nguồn lực và điều chỉnh dựa trên kết quả.
Trước hết là khả năng chọn đúng việc. Trong môi trường có nhiều kênh, dữ liệu và công cụ, người quản trị không thể dàn trải nguồn lực cho tất cả. Họ cần biết đâu là hoạt động đang tạo kết quả tốt, đâu là phần nên dừng và đâu là mục tiêu cần tập trung trước.
Tiếp đến là khả năng phân vai giữa con người và công nghệ. Những tác vụ lặp lại có thể được giao cho AI hoặc hệ thống tự động hóa, trong khi con người giữ những phần việc cần hiểu bối cảnh, phán đoán và chịu trách nhiệm. Vì vậy, sử dụng AI hiệu quả không nằm ở việc dùng càng nhiều công cụ càng tốt, mà ở việc biết công nghệ nên tham gia vào khâu nào của công việc.
Năng lực thứ ba là đọc kết quả và điều chỉnh nguồn lực. Mô hình tinh gọn được ông Nam mô tả vận hành theo một vòng lặp liên tục: đo lường, tập trung thêm vào phần hiệu quả, loại bỏ phần không tạo giá trị rồi tiếp tục thử nghiệm. Điều này đòi hỏi người làm kinh doanh có khả năng sử dụng dữ liệu để hỗ trợ quyết định, thay vì chỉ thực hiện theo quy trình cố định.
Ở tầng cao hơn, khi những thao tác kỹ thuật ngày càng dễ được công nghệ hỗ trợ, lợi thế của con người lại nằm ở những năng lực khó tự động hóa hơn. Theo ông Nam, đó là hiểu khách hàng sâu hơn, đặt câu hỏi tốt hơn, có chiến lược rõ hơn và biết dùng AI để khuếch đại các năng lực này.
Như vậy, hình mẫu nhân sự mà doanh nghiệp cần đang dịch chuyển từ người “biết làm nhiều việc” sang người biết xác định vấn đề, tổ chức nguồn lực, sử dụng công nghệ và chịu trách nhiệm với quyết định. Đây cũng chính là những năng lực đặt ra yêu cầu mới cho cách đào tạo sinh viên Quản trị kinh doanh.
Chương trình đào tạo quốc tế hướng đến giải quyết bài toán kinh doanh cùng công nghệ
Tại Asia University Program, chương trình Quản trị kinh doanh được xây dựng theo hướng chuẩn bị cho sinh viên khả năng quản trị trong môi trường mà con người, dữ liệu và công nghệ cùng tham gia vào quá trình vận hành doanh nghiệp.
Bên cạnh nền tảng chuyên môn về kinh doanh, người học được tiếp cận công nghệ từ sớm để hiểu phần việc nào cần con người phân tích, phán đoán, phần nào có thể tận dụng AI và cách phối hợp các nguồn lực trong một bài toán cụ thể.
Định hướng này được thể hiện xuyên suốt lộ trình học, khi kiến thức quản trị được kết nối với các nội dung về lập trình, ứng dụng AI, phần mềm kinh doanh, hoạch định nguồn lực và vận hành thông minh. Thay vì xem công nghệ như một nhóm kỹ năng bổ sung, chương trình đặt công nghệ trong các hoạt động phân tích, tổ chức và ra quyết định, giúp sinh viên từng bước hình thành tư duy quản trị phù hợp với cách doanh nghiệp đang vận hành.
Song song với các học phần trên lớp, sinh viên còn tham gia dự án chuyên ngành, tham quan doanh nghiệp và các buổi học có đại diện doanh nghiệp chia sẻ. Qua những tình huống thực tế, người học có cơ hội quan sát cách một vấn đề kinh doanh được đặt ra, cách dữ liệu và công nghệ được sử dụng, cũng như cách các quyết định được hình thành trong môi trường doanh nghiệp.
Từ trải nghiệm học tập trong chương trình, Hà Bảo Châu – Sinh viên ngành Quản trị kinh doanh tại Asia University Program chia sẻ: “Khi được học thêm về lập trình và ứng dụng AI, em nhận ra công việc kinh doanh gắn với công nghệ nhiều hơn mình từng nghĩ. Theo em, người học kinh doanh cần hiểu công nghệ đủ để biết sử dụng đúng chỗ”.
Với lộ trình 2 năm tại Việt Nam và 2 năm tại Asia University, Đài Loan (Trung Quốc), chương trình còn đặt sinh viên trong hai môi trường học tập khác nhau, kết hợp kiến thức quản trị, năng lực công nghệ và trải nghiệm thực tế. Đây cũng là điểm khác biệt so với cách đào tạo chủ yếu tổ chức kiến thức theo từng chức năng riêng biệt: sinh viên được chuẩn bị để kết nối nhiều lĩnh vực và vận dụng chúng vào một bài toán kinh doanh cụ thể.
Lê Hiền
