Ngày 15/9, MediaTek chính thức giới thiệu Dimensity 9600 Pro, bộ xử lý di động cao cấp đầu tiên của hãng được sản xuất trên tiến trình 2nm của TSMC. Những smartphone đầu tiên sử dụng dòng chip mới dự kiến xuất hiện ngay trong quý này.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở việc tiến trình sản xuất tiếp tục được thu nhỏ. Dimensity 9600 Pro được MediaTek phát triển theo kiến trúc hướng tới AI ngay trên thiết bị, kết hợp CPU, GPU và bộ xử lý thần kinh NPU để thực hiện những tác vụ AI phức tạp hơn mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào điện toán đám mây. MediaTek cho biết, hiệu năng xử lý đầu vào cho mô hình ngôn ngữ lớn tăng 51% so với thế hệ trước, đồng thời chip có thể hỗ trợ các mô hình AI lên tới 30 tỷ tham số trên thiết bị.
Sự xuất hiện của thế hệ chip mới cũng cho thấy một đặc điểm của ngành bán dẫn hiện nay: AI và bán dẫn đang thúc đẩy lẫn nhau. AI cần năng lực tính toán ngày càng lớn, trong khi những tiến bộ về tiến trình, kiến trúc và hiệu quả năng lượng lại tạo điều kiện để AI xuất hiện trên nhiều thiết bị hơn.
Từ 2nm đến AI trên thiết bị: Công nghệ tiếp tục thay đổi nhanh
Trong một chiếc smartphone, việc đưa nhiều năng lực AI hơn xuống thiết bị đặt ra đồng thời nhiều yêu cầu: hiệu năng phải tăng, mức tiêu thụ điện phải giảm và các bộ phận xử lý khác nhau phải phối hợp hiệu quả.
Với Dimensity 9600 Pro, MediaTek cho biết, thiết kế CPU mới giúp tăng tới 17% hiệu năng đơn nhân và 15% hiệu năng đa nhân so với thế hệ trước, trong khi mức tiêu thụ điện ở tác vụ đa nhân giảm đáng kể. Chip cũng được tích hợp kiến trúc AI nhằm hỗ trợ những chức năng như phân tích dữ liệu trên thiết bị, trợ lý chủ động và các trải nghiệm cá nhân hóa.
Reuters nhận định sản phẩm mới là một phần trong nỗ lực của MediaTek nhằm mở rộng vị thế ở phân khúc smartphone cao cấp, trong bối cảnh AI đang trở thành một yếu tố cạnh tranh ngày càng quan trọng giữa các nhà sản xuất chip. MediaTek đồng thời mở rộng hoạt động AI sang trung tâm dữ liệu và các dòng chip tùy biến.
Nhìn rộng hơn, câu chuyện 2nm không chỉ nằm ở một con chip mới. Để một thiết kế có thể đi từ ý tưởng đến sản phẩm thương mại, phía sau là cả chuỗi hoạt động từ thiết kế IC, vật liệu, quy trình chế tạo, thiết bị, đóng gói, kiểm thử đến tối ưu hiệu năng và tỷ lệ thành phẩm.
Và khi công nghệ thay đổi nhanh, yêu cầu đối với nhân lực cũng thay đổi theo.
Công nghệ mới kéo theo yêu cầu mới về nhân lực bán dẫn
Trước đó, chia sẻ về bài toán nhân lực của ngành, PGS.TS. Yu-Ming Peng – Phó Giáo sư ngành Công nghệ bán dẫn tại Asia University, Đài Loan (Trung Quốc) cho rằng, khoảng cách giữa sinh viên tốt nghiệp và yêu cầu của doanh nghiệp không đơn thuần nằm ở số lượng người được đào tạo, mà còn ở mức độ sẵn sàng nghề nghiệp.
Theo ông, một sinh viên có thể hoàn thành chương trình học nhưng vẫn khó đáp ứng ngay công việc nếu chưa có đủ trải nghiệm với công cụ mô phỏng, quy trình sản xuất và các dự án kỹ thuật. Yêu cầu này càng rõ khi những công nghệ mới liên tục xuất hiện.
PGS.TS. Yu-Ming Peng nhận định, chương trình đào tạo bán dẫn không thể chỉ dựa vào giáo trình cố định. Khi AI, đóng gói tiên tiến, thiết kế hệ thống và tích hợp dữ liệu ngày càng quan trọng, nội dung đào tạo cần được cập nhật theo những vấn đề thực tế và yêu cầu mới từ doanh nghiệp.
Một kỹ sư quy trình chẳng hạn vừa cần biết các bước sản xuất vừa phải hiểu nguyên nhân khi một thông số thay đổi và ảnh hưởng của nó tới chất lượng sản phẩm. Người làm kiểm thử cần đọc được dữ liệu để phát hiện bất thường. Trong thiết kế, người học phải hiểu mối liên hệ giữa hiệu năng, năng lượng và các giới hạn của quy trình sản xuất.
Vì vậy, công nghệ tiến từ 3nm xuống 2nm không có nghĩa người học chỉ cần cập nhật thêm một khái niệm kỹ thuật mới. Quan trọng hơn là khả năng hiểu hệ thống, sử dụng công cụ, phân tích vấn đề và thích nghi khi công nghệ tiếp tục thay đổi.
Học trong hệ sinh thái bán dẫn Đài Loan: Giá trị nằm ở khả năng tiếp cận thực tế ngành
MediaTek và TSMC đều là những mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái bán dẫn Đài Loan (Trung Quốc): một bên tập trung vào thiết kế chip, một bên đảm nhiệm sản xuất trên những tiến trình tiên tiến. Việc Dimensity 9600 Pro được thiết kế bởi MediaTek và sản xuất bằng công nghệ 2nm của TSMC là một ví dụ trực tiếp cho cách các mắt xích trong hệ sinh thái này phối hợp để đưa công nghệ mới ra thị trường.
Theo PGS.TS. Yu-Ming Peng, một trong những điểm mạnh của Đài Loan là hệ sinh thái phát triển nhân lực có sự tham gia của trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Nhờ đó, người học có điều kiện tiếp cận nhiều khâu của ngành, từ thiết kế, sản xuất đến đóng gói và kiểm thử.
Đây cũng là bối cảnh mà sinh viên ngành Công nghệ bán dẫn tại Asia University Program sẽ tiếp cận trong lộ trình 2 năm tại Việt Nam – 2 năm tại Đài Loan (Trung Quốc).
Hai năm đầu tại Việt Nam tập trung chủ yếu vào nền tảng công nghệ thông tin và các kiến thức chuẩn bị; hai năm sau tại Asia University đi sâu hơn vào bán dẫn và thực hành doanh nghiệp. Chương trình được Asia University cung cấp và giảng dạy bằng tiếng Anh.
Cách tổ chức theo từng giai đoạn giúp sinh viên xây nền trước khi bước sâu hơn vào môi trường bán dẫn tại Đài Loan. Khi chuyển tiếp, người học tiếp tục tiếp cận các nội dung liên quan đến thiết kế, sản xuất, kiểm thử và kiểm soát chất lượng, đồng thời làm quen với chuẩn kỹ thuật và cách làm việc của ngành.
Vì vậy, giá trị của việc học trong một hệ sinh thái bán dẫn đang liên tục đổi mới không chỉ nằm ở việc được chứng kiến những công nghệ như 2nm xuất hiện. Quan trọng hơn, sinh viên có cơ hội hiểu công nghệ được phát triển như thế nào, các khâu trong chuỗi giá trị liên kết ra sao và người làm kỹ thuật cần chuẩn bị gì để theo kịp những thay đổi ấy.
Sự xuất hiện của Dimensity 9600 Pro là một cột mốc mới, nhưng chắc chắn không phải điểm dừng. Khi AI tiếp tục thúc đẩy nhu cầu về những con chip mạnh hơn và tiết kiệm năng lượng hơn, ngành bán dẫn sẽ còn thay đổi nhanh. Với người học, khả năng theo kịp những thay đổi đó vì thế trở thành một phần quan trọng của quá trình chuẩn bị cho nghề nghiệp.
