Một trong những đề tài được nhóm sinh viên lựa chọn là Expense Tracker – ứng dụng hỗ trợ người dùng theo dõi thu nhập, chi tiêu và số dư cá nhân trên điện thoại Android. Theo phần trình bày của nhóm, ứng dụng gồm các màn hình chính như Welcome (Trang chào mừng), Summary (Trang tổng hợp), Add Income (Thêm thu nhập), Add Expense (Thêm chi tiêu) và History (Lịch sử giao dịch), cho phép người dùng nhập giao dịch, theo dõi tổng quan tài chính và tra cứu lại lịch sử chi tiêu.
Ý tưởng của dự án xuất phát từ một nhu cầu quen thuộc trong đời sống: nhiều sinh viên và người trẻ gặp khó khăn trong việc kiểm soát các khoản thu chi, dễ vượt ngân sách hoặc không nắm rõ dòng tiền cá nhân.
Đỗ Thanh Tùng, trưởng nhóm dự án và là sinh viên ngành Công nghệ bán dẫn tại Asia Vietnam cho biết, nhóm chọn đề tài này vì tính thiết thực và khả năng ứng dụng cao trong đời sống hằng ngày. Theo Tùng, nhu cầu quản lý tài chính cá nhân không chỉ phổ biến ở sinh viên mà còn xuất hiện ở những người mới đi làm, đặc biệt là những người cần một công cụ đơn giản để ghi chép và kiểm soát chi tiêu ngay trên điện thoại.
Từ định hướng đó, nhóm xây dựng Expense Tracker theo hướng gọn, dễ sử dụng, tập trung vào những thao tác cơ bản như nhập thu nhập, nhập chi tiêu, tự động tính số dư và lưu lại lịch sử giao dịch. Trong quá trình hoàn thiện, các thành viên tiếp tục bổ sung màn hình hướng dẫn, phần tổng hợp dữ liệu và mục lịch sử để người dùng theo dõi tình hình tài chính trực quan hơn trên ứng dụng di động.
Khi sinh viên bắt đầu làm quen với tư duy phát triển sản phẩm
Expense Tracker được thực hiện bởi 4 thành viên với sự phân công khá rõ theo từng đầu việc. Trưởng nhóm phụ trách điều phối tiến độ và tổng hợp ý tưởng. Một thành viên đảm nhiệm thiết kế giao diện. Một thành viên xử lý phần logic của ứng dụng, bao gồm thêm khoản thu, khoản chi, tính số dư và hiển thị dữ liệu. Thành viên còn lại phụ trách kiểm thử, rà soát lỗi nhập liệu và hoàn thiện các chức năng hiển thị.
Theo chia sẻ của Đỗ Thanh Tùng, phần tốn nhiều thời gian nhất nằm ở xử lý logic vận hành. Nếu giao diện có thể triển khai bằng các thao tác kéo thả trên App Inventor, thì phần bên trong lại đòi hỏi các khối lệnh phải liên kết chính xác để dữ liệu được cập nhật đồng bộ giữa nhiều màn hình.
Cụ thể, ứng dụng phải bảo đảm các khoản thu và chi sau khi nhập đều được cập nhật đúng vào số dư, đồng thời hiển thị đầy đủ tại các màn hình Summary và History. Bên cạnh đó, những thao tác như nhập dữ liệu, làm mới lịch sử giao dịch hay hiển thị kết quả cũng cần được kiểm tra kỹ để tránh sai lệch trong quá trình sử dụng.
So với ý tưởng ban đầu chỉ dừng ở việc ghi nhận thu chi, phiên bản demo đã được hoàn thiện rõ hơn ở từng chức năng. Màn hình Welcome được thêm vào để hướng dẫn người dùng mới. Phần nhập thu nhập và chi tiêu được tách riêng nhằm hạn chế nhầm lẫn khi thao tác. Màn hình Summary giúp người dùng theo dõi nhanh tổng thu, tổng chi và số dư hiện có, trong khi History cho phép xem lại toàn bộ giao dịch đã phát sinh.
Quá trình hoàn thiện Expense Tracker cho thấy sinh viên đã bắt đầu làm quen với cách một sản phẩm số được hình thành: từ giao diện, luồng dữ liệu, kiểm thử cho đến điều chỉnh để phù hợp hơn với trải nghiệm người dùng.
Học lập trình bằng cách làm ra sản phẩm dùng được
Điểm đáng chú ý của Expense Tracker không chỉ nằm ở ý tưởng ứng dụng, mà còn ở cách dự án được triển khai trong học phần chính khóa. Thay vì dừng ở việc làm quen với kỹ thuật lập trình, sinh viên được đặt vào một quy trình gần với thực tế hơn: xác định vấn đề, tìm giải pháp, phân công công việc, xây dựng ứng dụng, kiểm thử và trình bày sản phẩm.
Nguyễn Mạnh Hùng, thành viên thực hiện dự án, sinh viên ngành Công nghệ bán dẫn Asia Vietnam cho biết, trải nghiệm này đã làm thay đổi cách em nhìn về việc học lập trình. “Quá trình này đã giúp cho em nâng cấp khả năng tự tìm hiểu, tự đọc tài liệu để hiểu cách mà các khối lệnh liên kết và vận hành với nhau. Bên cạnh đó, nó còn giúp em gắn kết hơn các thành viên trong đội nhóm lại với nhau”, Hùng chia sẻ.
Từ trải nghiệm đó, các thành viên cũng bắt đầu hình dung rõ hơn hướng phát triển tiếp theo của ứng dụng. Nếu có thêm thời gian, Expense Tracker có thể tiếp tục được nâng cấp về giao diện, chuyển sang nền tảng lập trình phù hợp hơn và bổ sung tính năng phân tích mức chi tiêu theo tuần hoặc theo tháng. Xa hơn, nhóm kỳ vọng ứng dụng có thể tích hợp AI để đánh giá thói quen chi tiêu và đưa ra gợi ý phù hợp cho người dùng.
Ở góc độ đào tạo, cách học qua dự án đang giúp sinh viên tiếp cận ngành học theo hướng thực hành sớm hơn. Với sinh viên Công nghệ bán dẫn, việc tham gia xây dựng một ứng dụng di động ngay từ năm nhất góp phần rèn tư duy logic, kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng phối hợp nhóm và cách chuyển một nhu cầu cụ thể thành giải pháp công nghệ. Đây cũng là những nền tảng quan trọng để tiếp tục bước vào các học phần chuyên sâu hơn trong chương trình.
Qua học phần “Computer Programming and Application”, sinh viên bắt đầu làm quen với cách học gắn với sản phẩm và yêu cầu thực tế, phản ánh định hướng đào tạo của Asia Vietnam theo mô hình học qua dự án, đưa người học tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay từ những học kỳ đầu.
